Η νυχτερινή ενούρηση είναι η ακούσια ούρηση κατά τη διάρκεια του ύπνου σε παιδιά που έχουν ηλικία κατά την οποία αναμένεται να έχουν αποκτήσει έλεγχο της κύστης (συνήθως μετά τα 5 έτη). Χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:
Πρωτοπαθής Νυχτερινή Ενούρηση: Το παιδί δεν έχει καταφέρει ποτέ να παραμείνει στεγνό κατά τη διάρκεια της νύχτας για περισσότερο από 5 μήνες.
Δευτεροπαθής Νυχτερινή Ενούρηση: Το παιδί αρχίζει να ξαναβρέχει το κρεβάτι μετά από μια περίοδο μεγαλύτερη των 6 μηνών κατά την οποία είχε αποκτήσει έλεγχο της κύστης. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Στο άρθρο αυτό θα αναλυθεί η πρωτοπαθής νυχτερινή ενούρηση.
Αν και συχνά προκαλεί άγχος στους γονείς και αμηχανία στο παιδί, η νυχτερινή ενούρηση δεν αποτελεί πρόβλημα υγείας και δεν είναι αποτέλεσμα κακής συμπεριφοράς. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων υποχωρεί καθώς το παιδί μεγαλώνει.
Υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό περίπου 20% των παιδιών 5 ετών παρουσιάζει πρωτοπαθή ενούρηση. Το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 10% στην ηλικία των 7 ετών και από εκεί και μετά μειώνεται σταδιακά κάθε χρόνο. Ωστόσο, 1-3% των παιδιών με πρωτοπαθή ενούρηση συνεχίζουν να βρέχουν το κρεβάτι τους το βράδυ και ως ενήλικες.
Το ποσοστό των αγοριών είναι διπλάσιο από αυτό των κοριτσιών.
Ποιες είναι οι αιτίες της Νυχτερινής Ενούρησης
Τα αίτια της πρωτοπαθούς νυχτερινής ενούρησης δεν είναι πλήρως διευκρινισμένα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προκαλείται από ελλιπή εκπαίδευση τουαλέτας ή «τεμπελιά».
Τα πιο συχνά αίτια είναι:
Βαθύς Ύπνος: Τα παιδιά αυτά φαίνεται ότι κοιμούνται βαριά και δεν ξυπνούν όταν η κύστη στέλνει μήνυμα στον εγκέφαλο πως είναι γεμάτη.
Μικρή Χωρητικότητα Κύστης: Ορισμένα παιδιά έχουν μικρότερη κύστη, που δεν μπορεί να χωρέσει τα ούρα όλη τη νύχτα.
Υπερβολική Παραγωγή Ούρων Τη Νύχτα: Ορισμένα παιδιά παράγουν περισσότερα ούρα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν:
Κληρονομικότητα: Η ενούρηση συχνά έχει γενετική βάση. Αν ένας από τους δύο γονείς είχε ενούρηση μετά την ηλικία των 5 ετών, τότε υπάρχει 40% πιθανότητα να έχει και το παιδί. Αν και οι δύο γονείς είχαν ενούρηση, η πιθανότητα αυξάνεται στο 70%.
Στρες ή Συναισθηματικοί Παράγοντες: Σημαντικές αλλαγές στη ζωή του παιδιού, όπως η μετακόμιση ή η άφιξη νέου μέλους στην οικογένεια, μπορεί να συμβάλουν. Αυτοί οι παράγοντες ωστόσο συμβάλλουν κυρίως στη δευτεροπαθή ενούρηση.
Η νυχτερινή ενούρηση μπορεί να έχει μεγάλο συναισθηματικό ή και πρακτικό αντίκτυπο στην οικογένεια. Τα παιδιά συνήθως ντρέπονται και αγχώνονται με αποτέλεσμα ενίοτε να χάνουν την αυτοπεποίθησή τους. Συχνά λόγω της ενούρησης δεν μπορούν να πάνε στην κατασκήνωση ή να κοιμηθούν στους παππούδες ή σε φίλους, γεγονός που έχει επίδραση στην ψυχολογία και τις κοινωνικές τους σχέσεις. Οι γονείς εκτός από το φορτίο της συναισθηματικής υποστήριξης έχουν και πρακτικά ζητήματα να αντιμετωπίσουν, ειδικά το χειμώνα με βρεγμένα σεντόνια, κρεβάτια και σκεπάσματα.
Πώς να Υποστηρίξετε το Παιδί σας
Αποφύγετε την Ενοχοποίηση: Δώστε έμφαση στο ότι η ενούρηση δεν είναι δικό τους λάθος. Εξηγήστε ότι πρόκειται για μια φυσιολογική κατάσταση που θα βελτιωθεί.
Διατηρήστε Σταθερή Ρουτίνα Τουαλέτας: Καθιερώστε συγκεκριμένες ώρες ούρησης πριν τον ύπνο, αλλά και μέσα στην ημέρα. Για παράδειγμα το πρωί, μια φορά στο σχολείο, μια φορά μετά το σχολείο κοκ.
Περιορίστε τα Υγρά Πριν τον Ύπνο: Ενθαρρύνετε το παιδί σας να πίνει άφθονα υγρά μέσα στη μέρα, αλλά περιορίστε την κατανάλωση υγρών 2 ώρες πριν τον ύπνο.
Χρησιμοποιήστε Προστατευτικά Στρώματος: Αυτό θα μειώσει το άγχος για το πλύσιμο του κρεβατιού και θα βοηθήσει το παιδί να νιώσει πιο άνετα.
Επαινέστε τις Προσπάθειες: Δώστε θετική ενίσχυση όταν το παιδί παραμένει στεγνό, χωρίς να το επικρίνετε για τα ατυχήματα.
Συζητήστε με τον Παιδίατρο: Αν η ενούρηση συνεχίζεται μετά τα 7 έτη ή το παιδί φαίνεται αγχωμένο, αναζητήστε ιατρική συμβουλή. Ο παιδίατρός σας θα συζητήσει μαζί σας το ξυπνητήρι ενούρησης, καθώς και τη διαθέσιμη φαρμακευτική αγωγή (αντιδιουρητική ορμόνη).
Πώς αντιμετωπίζεται η Ενούρηση;
Θετική επιβράβευση
Η επιβράβευση μετά από κάθε νύχτα που το παιδί μένει στεγνό φαίνεται να είναι από τα πιο ισχυρά όπλα στα χέρια των γονιών.
Δημιουργήστε μαζί με το παιδί σας ένα ημερολόγιο, που θα βάλετε μαζί σε εμφανές σημείο, π.χ. στο ψυγείο ή πάνω από το κρεβάτι του παιδιού. Κάθε πρωί που ξυπνάει στεγνό, κολλήστε ένα αυτοκόλλητο ή κάντε μια ζωγραφιά στο κουτάκι της αντίστοιχης μέρας στο ημερολόγιο. Θέστε ένα στόχο για όταν καταφέρει να συμπληρώσει συνεχόμενα κουτάκια, π.χ. στα 5 συνεχόμενα αυτοκόλλητα θα πάμε μαζί στο πάρκο/γιαγιά/τάδε δραστηριότητα. Τις μέρες που βρέχει το κρεβάτι μην απογοητεύεστε ή μαλώνετε το παιδί. Πείτε του ότι δεν πειράζει και ότι θα προσπαθήσετε ξανά.
Ξυπνητήρι Ενούρησης
Το ξυπνητήρι ενούρησης φαίνεται ότι έχει τα καλύτερα αποτελέσματα, αλλά θέλει επιμονή και υπομονή. Στην περίπτωση αυτή το παιδί φορά ένα ειδικό εσώρουχο, με ενσωματωμένο ανιχνευτή υγρασίας, που συνδέεται με ένα ξυπνητήρι. Όταν ο ανιχνευτής εντοπίσει την υγρασία από τα ούρα ενεργοποιεί το ξυπνητήρι, που με τον δυνατό του ήχο ξυπνά το παιδί, το οποίο τελικά καταλήγει να ολοκληρώνει την ούρηση στην τουαλέτα.
Φαρμακευτική Αγωγή
Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιδιουρητικής ορμόνης. Η χορήγησή της είναι ασφαλής και στα περισσότερα παιδιά έχει άμεσα αποτελέσματα. Ο μόνος περιορισμός είναι η διακοπή χορήγησης υγρών 1-2 ώρες πριν τον ύπνο και κατά τη διάρκεια αυτού. Δυστυχώς, υπάρχει ένα ποσοστό παιδιών (περίπου 30%) στα οποία δεν έχει καθόλου αποτέλεσμα.
Συμπέρασμα
Η νυχτερινή ενούρηση είναι μια φυσιολογική φάση για πολλά παιδιά και συνήθως δεν απαιτεί έντονη ανησυχία. Με υπομονή, κατανόηση και τις σωστές στρατηγικές, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να ξεπεράσει αυτήν την πρόκληση και να αποκτήσει αυτοπεποίθηση. Αν παραμείνει μετά την ηλικία των 7 ετών, συζητήστε το οπωσδήποτε με τον παιδίατρό σας.
