Βασικά σημεία
- Η διπλή νόσηση περιγράφει ένα χαρακτηριστικό μοτίβο: το παιδί εμφανίζει συμπτώματα ίωσης, αρχίζει να βελτιώνεται και στη συνέχεια παρουσιάζει νέα επιδείνωση.
- Η επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση μπορεί να δημιουργήσει υποψία για δευτερογενή βακτηριακή λοίμωξη, χωρίς όμως να την επιβεβαιώνει από μόνη της.
- Πιθανές επιπλοκές μετά από λοίμωξη του αναπνευστικού είναι, μεταξύ άλλων, η οξεία μέση ωτίτιδα, η βακτηριακή ιγμορίτιδα και η πνευμονία.
- Η ανάγκη για αντιβιοτικά καθορίζεται από τον παιδίατρο μετά από αξιολόγηση και όχι μόνο από τη διάρκεια, το χρώμα της βλέννας ή την ένταση των συμπτωμάτων.
Διπλή νόσηση είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα χαρακτηριστικό μοτίβο κατά το οποίο ένα παιδί με λοίμωξη του αναπνευστικού αρχίζει να παρουσιάζει βελτίωση, αλλά στη συνέχεια τα συμπτώματά του επιδεινώνονται ξανά. Η εμφάνιση νέου πυρετού, η ένταση του βήχα ή μια γενικότερη επιδείνωση μετά από περίοδο βελτίωσης μπορεί να χρειάζονται παιδιατρική αξιολόγηση, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να έχει αναπτυχθεί δευτερογενής βακτηριακή επιπλοκή.
Τι είναι η διπλή νόσηση;
Μια από τις πιο ανησυχητικές στιγμές για έναν γονιό είναι να βλέπει το παιδί του να αναρρώνει από ένα κρυολόγημα και, ξαφνικά, να χειροτερεύει ξανά.
Αυτό το μοτίβο αναφέρεται συχνά ως «διπλή νόσηση» (double sickening). Δεν αποτελεί ξεχωριστή νόσο, αλλά έναν τρόπο εξέλιξης των συμπτωμάτων που μπορεί να αυξήσει την υποψία ότι μετά την αρχική ιογενή λοίμωξη έχει εμφανιστεί μια δευτερογενής επιπλοκή.
Το σημαντικό στοιχείο δεν είναι απλώς ότι το κρυολόγημα «κρατάει πολλές ημέρες». Είναι ότι μεσολαβεί μια σαφής περίοδος βελτίωσης και ακολουθεί νέα επιδείνωση.
Πώς μπορεί να εξελιχθεί ένα απλό κρυολόγημα;
Όλα συνήθως ξεκινούν με μια ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, όπως ένα κοινό κρυολόγημα. Το παιδί μπορεί να παρουσιάσει καταρροή, ρινική συμφόρηση, βήχα, πονόλαιμο, μειωμένη διάθεση και ενδεχομένως πυρετό.
Κατά τη διάρκεια μιας ίωσης δημιουργείται φλεγμονή στους βλεννογόνους και αυξάνεται η παραγωγή βλέννας. Παράλληλα, η φυσιολογική παροχέτευση της μύτης και των παραρρίνιων κόλπων μπορεί προσωρινά να δυσκολεύεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ίωση θα εξελιχθεί σε βακτηριακή λοίμωξη. Τα περισσότερα κοινά κρυολογήματα στα παιδιά είναι ιογενή και υποχωρούν χωρίς αντιβιοτική θεραπεία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να εμφανιστεί δευτερογενής βακτηριακή επιπλοκή. Η διάκριση δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια μόνο από ένα μεμονωμένο σύμπτωμα.
Διπλή νόσηση: Πώς αναγνωρίζεται;
Το χαρακτηριστικότερο στοιχείο είναι η αλλαγή στην πορεία της νόσου.
Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί τις πρώτες ημέρες να έχει συνάχι, βήχα και πυρετό. Στη συνέχεια αρχίζει να ανακτά την ενέργειά του, ο πυρετός υποχωρεί και τα συμπτώματα φαίνεται να βελτιώνονται. Έπειτα, αντί η ανάρρωση να συνεχιστεί, παρουσιάζεται νέα επιδείνωση.
Μπορεί να επανεμφανιστεί πυρετός, να αυξηθεί ο βήχας, να εμφανιστεί πόνος στο αυτί ή το παιδί να δείχνει περισσότερο καταβεβλημένο.
| Στάδιο | Πιθανή εικόνα |
|---|---|
| Αρχική φάση | Συνάχι, βήχας, πιθανός πυρετός και αδιαθεσία |
| Βελτίωση | Υποχώρηση πυρετού, καλύτερη διάθεση και ενέργεια |
| Νέα επιδείνωση | Επανεμφάνιση ή επιδείνωση πυρετού, βήχα ή άλλων συμπτωμάτων |
| Επόμενο βήμα | Παιδιατρική αξιολόγηση ανάλογα με την κλινική εικόνα |
Το χρονοδιάγραμμα δεν είναι απόλυτο. Δεν χρειάζεται κάθε παιδί να ακολουθήσει συγκεκριμένα τις «ημέρες 1–4, 5–6 και 7+». Μεγαλύτερη σημασία έχει η πορεία των συμπτωμάτων και η γενική κατάσταση του παιδιού.
Ποιες βακτηριακές επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν;
Μετά από μια λοίμωξη του αναπνευστικού μπορούν σε ορισμένα παιδιά να εμφανιστούν διαφορετικές επιπλοκές.
Η οξεία μέση ωτίτιδα μπορεί να προκαλέσει πόνο στο αυτί, ευερεθιστότητα και μερικές φορές νέο πυρετό. Στα μικρότερα παιδιά, που δεν μπορούν να περιγράψουν τον πόνο, μπορεί να παρατηρηθούν έντονο κλάμα ή δυσκολία στον ύπνο.
Η βακτηριακή ιγμορίτιδα είναι επίσης μια πιθανότητα σε κατάλληλη κλινική εικόνα. Η διάγνωσή της δεν βασίζεται απλώς στο γεγονός ότι οι ρινικές εκκρίσεις έγιναν κίτρινες ή πράσινες. Η διάρκεια και κυρίως η εξέλιξη των συμπτωμάτων έχουν μεγαλύτερη σημασία.
Μια άλλη πιθανή επιπλοκή είναι η πνευμονία. Πυρετός μαζί με επιδείνωση του βήχα, ταχύπνοια, δυσκολία στην αναπνοή ή σημαντική επιβάρυνση της γενικής κατάστασης χρειάζονται ιατρική εκτίμηση.
Πότε χρειάζεται εξέταση από παιδίατρο;
Η επανεμφάνιση έντονων συμπτωμάτων μετά από σαφή βελτίωση είναι ένας λόγος να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται δυσκολία στην αναπνοή, έντονη υπνηλία ή μειωμένη ανταπόκριση, σημεία αφυδάτωσης, επίμονος ή επανεμφανιζόμενος πυρετός ή σημαντική επιδείνωση της γενικής εικόνας.
Σε βρέφη και πολύ μικρά παιδιά το όριο για ιατρική αξιολόγηση είναι χαμηλότερο.
Σημαίνει η διπλή νόσηση ότι χρειάζεται αντιβίωση;
Όχι απαραίτητα. Αυτή είναι μια σημαντική διάκριση.
Η διπλή νόσηση μπορεί να δημιουργήσει υποψία βακτηριακής επιπλοκής, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι ένα παιδί πρέπει να λάβει αντιβιοτικό.
Ο παιδίατρος αξιολογεί το ιστορικό, τη διάρκεια και την εξέλιξη των συμπτωμάτων, τον πυρετό, τη γενική κατάσταση και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης. Ανάλογα με την πιθανή διάγνωση μπορεί στη συνέχεια να αποφασίσει εάν χρειάζεται θεραπεία.
Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών δεν βοηθά στις ιογενείς λοιμώξεις και συμβάλλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής. Περισσότερες πληροφορίες για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών παρέχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO).
Συχνές Ερωτήσεις
Το πράσινο συνάχι σημαίνει ότι το παιδί έχει μικρόβιο;
Όχι. Το χρώμα των ρινικών εκκρίσεων μπορεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια μιας ιογενούς λοίμωξης και από μόνο του δεν επιβεβαιώνει βακτηριακή λοίμωξη.
Αν ο πυρετός επιστρέψει αφού είχε υποχωρήσει, πρέπει να ανησυχήσω;
Η επανεμφάνιση πυρετού μετά από περίοδο βελτίωσης χρειάζεται αξιολόγηση σε συνδυασμό με την ηλικία, τη διάρκειά του και τη γενική εικόνα του παιδιού.
Η διπλή νόσηση σημαίνει πάντα ιγμορίτιδα;
Όχι. Μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές καταστάσεις και δεν αποτελεί από μόνη της συγκεκριμένη διάγνωση.
Πρέπει να ξεκινήσω αντιβίωση που έχει περισσέψει από προηγούμενη λοίμωξη;
Όχι. Η αντιβιοτική αγωγή πρέπει να χορηγείται μόνο όταν υπάρχει κατάλληλη ιατρική ένδειξη και σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου.
Συμπέρασμα
Η διπλή νόσηση χαρακτηρίζεται κυρίως από την αλλαγή της πορείας μιας λοίμωξης: το παιδί αρχικά αρρωσταίνει, στη συνέχεια φαίνεται να αναρρώνει και έπειτα παρουσιάζει νέα επιδείνωση. Το μοτίβο αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι χρειάζεται επανεκτίμηση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από νέο πυρετό, εντονότερο βήχα, πόνο ή επιβάρυνση της γενικής κατάστασης.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε δεύτερη επιδείνωση οφείλεται σε βακτήρια ούτε ότι απαιτείται αυτομάτως αντιβίωση. Η κλινική εξέταση είναι αυτή που βοηθά να διαπιστωθεί αν πρόκειται για φυσιολογική εξέλιξη μιας ίωσης ή για επιπλοκή που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Η Βικτωρία Κούγια, Παιδίατρος, μπορεί να αξιολογήσει την πορεία των συμπτωμάτων και τη γενική κατάσταση του παιδιού και να καθορίσει εάν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση ή θεραπεία.
Τα άρθρα έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζονται σε οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρείας (AAP) και του National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Δεν αποτελούν διάγνωση ούτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιλογή θεραπείας. Κάθε παιδί είναι ξεχωριστό· για τα συμπτώματα του παιδιού σας να συμβουλεύεστε την παιδίατρό σας.
Όλα τα άρθρα

